nushuk

Երեկ հայրենասիրության անսպառ դոզա եմ ստացել....ընդամենը պետք էր հասնել սահմանամերձ գյուղ, լինել ադրբեջանական կրակոցների տակ մեծացող բալիկների կողքին, զրուցել Դովեղ գյուղը տարիներ շարունակ պաշտպանած Դերենիկի հետ: Նա հակառակորդի վարքագիծն անգիր է արել, երկար ժամանակ իր հայրենի Դովեղը պաշտպանող վաշտի հրամանատարն էր, գիտի բոլոր ծակուծուկերն ու հակառակորդի ձեռագիրը: Ադրբեջանցիների կրակոցները նրան ընդհանրապես չեն վախեցնում.... գյուղացիներից շատերի նման կատաղած է մեր լրատվամիջոցների վրա, որ առանց գործից հասկանալու, չափազանցրել են իրականությունն ու գրել, թե մերոնք ոչ մի հակաքայլ չեն արել: Ասում է՝ շատ բան ասելով չի.... Դերենիկն ընդամենը 4 օր առաջ է հիվանդանոցից տուն եկել. սրտի ստենդավորում են արել.... երկու անգամ կաթված էր տարել: Գյուղի դպրոցի ռազմագիտության դասատուն է... վիրահատության հաջորդ օրը տուն է եկել... երեկ էլ չէր դիմացել, դպրոց էր գնացել՝ դասի: Մենք հանդիպեցինք, հենց դասի ժամին... երեխեքին բացատրում էր՝ ինչպես է պետք ինքնաձիգը ճիշտ պահել: Բառեր չեմ գտնում՝ նկարագրելու էն, ինչ զգացի էդ պահին... դասասենյակի մեեեեեծ պատուհանից թշնամու դիրքերն են երևում...ամեն վայրկյան դպրոցը նշանակետի տակ է, իսկ էստեղ երեխաները առանց ահի, ինքնավստահ ու լայն ժպիտով դասեր են առնում իր տունն ու ընտանիքը, իր գյուղն ու երկիրը թշնամուց ամենաուղիղ իմաստով պաշտպանող նվիրյալից: Այ իսկական հայրենասերն իրանք են, որ առանց վախի մշակում են ուղիղ սահմանի վրայի իրենց հողը, ժպտում են, բանի տեղ չեն դնում կրակոցներն ու հաստատակամ են՝ իրենց գյուղից մի քայլ անգամ հեռու չեն գնալու: Երեկ մի ամբողջ կյանք ապրելու դոզա եմ ստացել, գրողը տանի՜....

Խմբագրության հեռախոսը զանգում ա, վերցնում եմ.
-Ալո, բարև Ձեզ:
-Բարև Ձեզ:
-Աղջի՛կ ջան, ոնց որ ձենդ էդքան էլ ծանոթ չի...էս բնակարա՞ն ա:
-Բնակարան չի,-պատասխանում եմ:
-Հաաա՜.... իսկ կարողա՞ մարզպետարան ա:
-Չէ:
-Յաաա՜...կարողա ջրմուղ եմ զանգել:
-Ո,չ տիկի՛ն (սկզբունքորեն չեմ ասում՝ ուրա զանգել, հլը տեսնեմ՝ ինչ ա ուզում ):
-Այ քեզ հանելու՜կ....լավ, չլինի համատիրությու՞ն ա:
-Տիկի՞ն, կարողա "Поле чудес" ենք խաղում...կասե՞ք՝ ուր էիք ուզում զանգել, ում էիք ուզում:
-Աղջի՛կ ջան, վրես չգոռաս (բայց չէի գոռում էլի )...ոչ համատիրություն եք, ոչ բնակարան, ոչ մարզպետարան...մի հատ էլ դու՞ ես վրես մունաթ գալիս,- գոռգռաց տիկինն ու չրխկոցով վերջ տվեց մեր խորը բովանդակությամբ զրույցին:

Ես ընտրելու եմ նրան, ով համոզիչ կերպով կխոստանա, որ հայրենիքս կազատագրի կարմիր, կանաչ, դեղին, կապույտ, սպիտակ, սև պոլիէթիլենային տոպրակներից: Քաղաքից դուրս եկեք....ասենք, մի մարզ գնացեք....ամբողջ երկիրը ձմեռից հետո ծփում ա էդ տոպրակների մեջ....լացս գալիս ա....սենց չի կարելի...

Ընտրելու եմ նրան, ով մարդկանց կսովորեցնի էդ գույնզգույն պոլիէթիլենի հետ վարվելու կանոններն ու սիրել կտա շրջապատող միջավայրը, որ համընդհանուր աղբավայր չդարձնեն կանաչող ու ծաղկող (բառիս ուղիղ իմաստով) հայրենիքս....

Հա, մի բան էլ...աշխատեք էս սեզոնին դրսից հյուրեր, տուրիստներ չհյուրընկալել....անկեղծ եմ ասում, կամաչեք ուղղակի իրենց հիմա երկրում պտտել...

Ասում են, էսօր ամուսնության առաջարկություն անելու օր է.... ու չի կարելի մերժել: :) Վստահ եմ՝ հաջորդ էս օրը՝ դե 4 տարի հետո, էլ էս թեման ինձ համար ակտուալ չի լինի, ուստի էս անգամ եմ օրվա առաջարկն անելու.... :) Ուրե՜մն...ես ամուսնության առաջարկ եմ անում էն մեկին, որ հոգով խենթ ա, ստեղծագործ, ունի սիրուն Ժպտացող աչքեր, պատրաստ ա ամբողջ կյանքում ինձ բաունտի առնել, սիրում ա Վիլյամ Սարոյանի գործերը, դեմ չի, որ Մադագասկարում կամ Պոլինեզիայում ապրենք... ու սիրում ա ճամփորդել....:) Չգիտեմ՝ էդ մեկը աշխարհի երեսին կա՞, որտե՞ղ ա ապրում, կամ ապրու՞մ ա, թե՞ չէ, համենայն դեպս....մարդ ես, մեկ էլ տեսար :) Հա~, մեկ էլ, ասում են, Անահիտ Բախշյանը տենց ա ամուսնացել, տարիներ առաջ էս օրը ինքն ա ամուսնուն առաջարկ արել....

Երեկ ներկա էի Միացյալ նահանգների MIT համալսարանի Մեդիա լաբի գյուտարար, էությամբ խենթ ու ստեղծարար Թոդ Մաքովերի պրեզենտացիային...երեխե~ք, ցնցված եմ....այս մարդը երաժշտություն է քամում ամեն ինչից, բառացիորեն....Հայաստանում նրա մտքի թռիչքներից մեկն է, արդյունքում` նկարները երգում են...նկարները երաժշտություն են...սա երևակայություն չէ. սա իրողություն է, որի ականատեսը կարող ենք լինել այսօր. Արամ Խաչատրյան համերգասրահում ժամը` 20:00-ին համաշխարհային պրեմիերա է: Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը և "Դոգմա" ռոք-խումբը կատարելու են հայաստանցի և բոստոնցի փոքրիկների` նաև հաշմանդամ, երաժշտական կոմպոզիցիաները, ավելի ստույգ` նկարները: Հայաստանում է այս հրաշք տեխնոլոգիայի գյուտարարը` համաշխարհային երաժշտական նորարարությունների հեղինակ, գիտնական Թոդ Մաքովերը: Եթե չեք կարող ներկա լինել, հետևեք համերգին` ուղիղ միացմամբ` այս հասցեում. http://luys.am/am/livestream : Բաց չթողնեք այս բացառիկ իրադարձությունը: Անկեղծ ուզում եմ, որ էս հրաշքին մասնակից լինեք, թեկուզ օնլայն...Էսօր խոսել եմ էդ երեխաներից մեկի հետ, ում ստեղծագործությունը վաղը ֆիլհարմոնիկը կատարելու է...աղջիկը խուլ ու համր է, ընդհանրապես չի լսում, բայց էնպիսի գործ է ստեղծել, որ ուղղակի փշաքաղվում ես....

Ինչ ուզում եք ասեք, կարող եք նույնիսկ քարկոծել (էսօր ինչ-որ տարօրինակ բարի եմ ), բայց ես ավելի քան համոզված եմ. հայ կնոջ (աղջկա) գործը ինչ-որ հրապարակներում, ինչ-որ ամբիոնների մոտ դեմոկրատիա, հավասար իրավունքներ, բլա-բլա՜ ճվճվալը չի: Դրա փոխարեն հայ կինը (աղջիկը) պետք ա մեկին օգնի դասերը պատրաստել, մեկին կաթ տա, մեկին մանկապարտեզ ուղարկի, մեկին լողացնի, մեկին օրորոցային երգի...

Ես էս երթուղայինների դարդից կամ կաթվածի բաժին եմ դառնալու, կամ դառնալու եմ փիլիսոփա ու մի քանի հատորանի գիրք գրեմ... Մի բան չեմ հասկանում. դժվա՞ր ա էդ անտեր ղեկին մի քիչ կիրթ, ուղևորի հետ վարվելու տարրական կանոններին ծանոթ մեկին նստացնել...Արդեն քանի անգամ ա` մի անտաշի մեքենայով եմ տուն հասնում...ամեն անգամ աչքիցս մի կիլոմետր ընկնում ա...Կամ գազանի նման ա քշում, ոնց որ, ասենք, կարտոշկայի պարկեր տեղափոխելիս լինի, կամ հիմար երաժշտություն ա լսում, կամ էլ լկտիաբար կռվում ա ուղևորներից մեկի հետ: Երեկ էլ պարզվեց` երեխու սիրտը նոր բան ա ուզում...էդ մասին ընկերոջն էր պատմում: Պարզվեց էդ նոր բանը աղջիկ ա: Մեքենան կանգառում կանգնած էր, դրսից երկու գեղեցկադեմ աղջիկներ զննում էին` ուր ա գնում էս երթուղայինը, սա` ընկերոջը. "Ապե'ր, այ սենց նոր բան եմ ուզում, դժվար հասանելի, այ սենց, որ ուզենաս, ավտոդ նստի, բայց չի նստում": Մեկ էլ աղջիկներից մեկը դուռը բացեց, հարցրեց` Մաշտոցի պողոտա գնում ա, սա թե. "Ծի'տ ջան, քո հըմար աշխարհի ծերն էլ կեթայի, մենակ թե մարդ կա մեքենայիս մեջ, թե չէ կտանեի":
Ասա մի ամբողջ երթուղայինի ժողովուրդ ինչո՞վ ա մեղավոր, որ պետք ա լսի էդ "չբավարարվածի" բարձրաձայն մտքերը:

Էս ֆիլմը նկարահանման առաջին պահից մինչև վերջնական տեսքի գալը վայելել եմ.ոնց որ երեխաս լինի:
էն, ինչ սովորաբար աչքից հեռու է մնում` ժամացույցի շենքը պատմում է իր սովորական ու անսովոր բնակիչների մասին:

Ո՞վ է բնակվում մայրաքաղաքի գլխավոր ճշտապահի հակառակ կողմում...Ո՞վ է շենքի ամենամեծ գաղտնապահն ու լեգենդը... մոռացեք տուն զանգել, նույնիսկ եթե դուք վարչապետ եք...Գնդապետ` կոչումով, պարետ` պաշտոնով. Նա շենքի հագուկապի պատասխանատուն է...Մի բաժակ թեյ, լիմոն և կեռասի մուրաբա. Գևորգը սպասարկում է արդեն վեցերորդ վարչապետին...21-րդ դարի սուրհանդակը`20 տարի ոտքերի վրա:

"Տղամարդու գոտկատեղի շրջանագիծը պետք է լինի 94 սմ-ից ոչ ավել: Սիրելի' Վասյա, ձեր գոտկատեղի շրջանագիծը 130 սմ է, և դուք ընդամենը 34 տարեկան եք: Դուք ունեք տիպիկ  "գարեջրային որովայն":  Սիրելի'ս, Ձեր ճարպերը ոչ միայն մաշկի տակ են, այլև որովայնի օրգաններում: Դա նշանակում է, որ Ձեր օրգանիզմը կամ տղամարդու սեռական հորմոններ չի արտադրում, կամ շատ քիչ է արտադրում: Հնարավոր է, դուք այլևս չեք կարող երեխա ունենալ:  Ձեր արյունատար անոթները խցանված են: Ճարպերը կոնցերոգեն նյութեր են արտադրում օրգանիզմում, որոնք կարող են քաղցկեղ առաջացնել: Սրտանոթային համակարգը լավ վիճակում չէ: Դուք երևի արդեն շաքար ունեք, սիրելի'ս: Հուսով եմ, Ձեզ շատ չվախացրեցի, սիրելի'ս": (Այսօր, Ելենա Մալիշևա,  "Ապրել առողջ" հաղորդում):
 
  Խեղճ Վասյան խելոք-խելոք լսում էր ու կապտում: Մնացել էր Ելենա տյոտյան ասեր, տղա' ջան, դու վաաբշե ի՞նչ ես էս կյանքում անում ու պըրծ: 
Հ.Գ. Մենակ թե մարդկանց տեղում կաթվածահար չանեն իրենց ախտորոշումներով (լայն ժպիտով). կարգին օգտակար, մատչելի, արժեքավոր հաղորդում ա: :) 

   Ականջակալներս փչացել են, էս երկու օրը ճանապարհին որսում եմ մարդկանց խոսակցությունները: Երեկ երթուղայինում երկու երիտասարդ տղա խոսում էին, ավելի շուտ` մեկը մյուսին պատմում էր իր քաջագործությունների մասին, ու ընենց էր պատմում, որ երթուղայինի բոլոր ծայրերում լսեին.....մի երկու բառ ասում էր, հետո հիստերիկաբար հռհռում իր ասածի վրա ու տենց....Մի քանի կտոր էդ խոսակցությունից ձեզ հետ կկիսեմ (մեջս չեմ կարա պահեմ): (Ժարգոնային նյուանսներն աշխատելու եմ պահպանել, չնայած վստահ չեմ, որ էդ լրիվ բառերը մտապահել եմ):

 *******
-Ապե, էդ լրիվ հավ ա (աղջկա մասին ա խոսում), ասել եմ, առանց  իմ ասելու տնից մի քայլ էլ չես անելու, էդ հավը դրանից հետո իրա տատի տուն էլ չի գնում.....Դաժե մերը խանութ ա ղրգում,զանգում, ինձնից հարցնում ա, գնամ, թե չէ, ասում եմ` չէ, չի գնում, մերը  վրեն խոսում ա, բայց մեկա, չի գնում (հիստերիկ, ծվծվան քրքիջ):

*******
-Ամեն օր դրան լացացնում եմ......ընենց հավես ա, զանգում,մի բան ասում եմ,զռռոցը գցում ա: Ասենք, ասում եմ, բանակ եմ գնում, կամ խոպան, կամ մերոնք չեն թողնում հետդ պսակվեմ......ընենց հավես ա, հեռախոսով ողբը կապում ա, հռհռոցս հազիվ եմ զսպում  (հիստերիկ, ծվծվան քրքիջ):

******
-Ասել եմ`  քեզ սիրում  եմ, էդ հավը հավատացել ա.... չգիտի, որ իրան նման մի տասը հոգի ունեմ, սաղ իրանից լավն են....չգիտեմ, որ մեկին եմ սիրում...ավելի շուտ` ոչ մեկին էլ չեմ սիրում  ( նորից հիստերիկ, ծվծվան քրքիջ):

******
-Էդ հավը մտածում ա` հետը պսակվելու եմ...գիտի թե, հեսա մերոնց հավաքելու եմ,գնամ իրան ուզելու.....չգիտի, որ ուղղակի խաղալիք ա, ի~նչ պսակվել, ի~նչ բան.....էս օրկու օրը մի հատ կարգին սյուրպրիզ ունեմ դրան անելու....ասելու եմ` աղջի'կ ջան, դու ինձ պետք չես, պակա~  ( ու էլի հիստերիկ, ծվծվան քրքիջ):

Հ.Գ.  Ողբալու չի՞ բա...... քաջագործություն ա համարվում զզվելի, լակոտավարի  պահվածքը..... գլուխ գովալու ուրիշ բան չունեն, գրողը տանի~..... տեսնես սենց ու՞ր ենք հասնելու......